امروزه، متأسفانه بیماری افسردگی یكی از بیماری های رایج در میان اقشار مختلف مردم است. در بیماری افسردگی واكنش ها غیر طبیعی هستند. یعنی انسان در برابر ناملایمات و شكست ها بیش از حد افسرده می شود. و زمان افسردگی نیز طولانی تر از دیگران ، در همین شرایط است . علل ابتلا به این بیماری ، ارث ، تغییرات شیمیایی مغز ، از دست دادن والدین در كودكی و حوادث ناخوشایند زندگی ، بیماری های جسمی مختلف و استفاده از بعضی داروهاست. جهت درمان ، بهترین راه ، دارو درمانی است.
با توجه به این كه گاه لازم است از شش ماه تا سه سال این داروها مصرف شود تا درمان كامل صورت گیرد تصمیم گرفتیم تمام داروهای ضد افسردگی را به همراه عوارض جانبی شان معرفی نماییم تا بخصوص از ایجاد تداخلات دارویی در بیماران افسرده جلوگیری شود.
داروهای ضد افسردگی چه نوع داروهایی هستند؟
داروهای ضد افسردگی ، گروهی از داروها هستند كه برای درمان بیماران افسرده مورد استفاده قرار می گیرند به طوری كه وضعیت روحی بیشتر بیماران افسرده با استفاده از این داروها بسیار بهتر شده است.
عملكرد داروهای ضد افسردگی به چه صورت است؟
این گروه از داروها برخی ازمواد شیمیایی را در مغز كاهش می دهند. این مواد شیمیایی تحت عنوان نرو ترانسمیترneuro transmitters خوانده می شود. برای عملكرد طبیعی ، مغز به این نرو ترانسمیترها نیاز دارد. داروهای ضد افسردگی با قرار دادن این نرو ترانسمیترها ( مواد شیمیایی طبیعی ) در دسترس مغز، به بیماران افسرده كمك زیادی می كنند.
آیا داروهای ضد افسردگی عوارضی جانبی نیز دارند؟
همانند سایر داروها، داروهای ضد افسردگی ممكن است عوارضی جانبی را در فرد مصرف كننده ایجاد كنند. البته كلیه افراد مصرف كننده به این عوارض جانبی مبتلا نمی شوند. هر نوع عارضه جانبی كه فرد ، به آن مبتلا می شود بستگی به داروی انتخابی پزشک برای فرد افسرده دارد.
چند نوع داروی ضد افسردگی وجود دارد؟
امروزه انواع مختلفی از داروهای ضد افسردگی ساخته شده است، معمولی ترین گروه های دارویی عبارت اند از:
1- داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای
2- داروهایی كه به طور انتخابی مهار كننده های سرتونینی را تحریك می كنند یا SSRIS
3- مهار كننده های مونوآمینواكسید ازMAOIS
4- سایر گروه های دارویی.
داروهای سه حلقه ای جهت درمان طولانی مدت افسردگی مورد استفاده قرار می گیرد. از داروهای این گروه می توان به داروی آمی تریپتیلینAmitriptyline ( با نام تجاری الاویلElavil ) ؛ دیسیپرامین Desipramine ( با نام تجاری نووپرآمینNovopramine) ؛ ایمی پرامینImipramine ( با نام تجاری جانیمین ، توفرانیلJanimine / Tofranil) و نورتریپتیلینNortriptyline ( با نام تجاری پاملور،Pamelor ) اشاره كرد.
معمولترین عوارض جانبی این گروه دارویی عبارت اند از
: خشكی دهان ، تاری دید ، یبوست ، مشكلاتی در ادرار كردن، آب سیاه چشم، اغتشاش فكری و خستگی. این گروه از داروها علاوه بر عوارض قلبی می توانند بر رویف شارخون و تعداد ضربان های قلب اثر بگذارند.گروه جدیدی از داروهای ضد افسردگی ، داروهایی همانند: فلوكستینFluoxetine ( نام تجاری:Prozac )، پاروكستین Paroxetine ( با نام تجاری : Pxil) و سرترالین Sertraline( با نام تجاری:Zolof ) هستند.
كلیه این داروها ( منظور گروه جدید داروها) تحت عنوان گروهSSRIS نامیده می شوند. عوارض جانبی داروهای این گروه از داروهای سه حلقه ای كمتراست. تعدادی از عوارض جانبی كه به وسیله داروهای گروهSSRIS ایجاد می شوند عبارت اند از:
كاهش اشتها، تهوع، عصبانیت ، بی خوابی ، سردرد و مشكلاتی در رفتار جنسی. افرادی كه داروی فلوكستین (Fluxetine ) را مصرف می كنند، ممكن است علاوه بر عوارض فوق ، احساس ناتوانی و خستگی شدید ، به طوری كه قدرت برخاستن از جا را نداشته باشند، ذكر كنند.
بیمارانی كه داروی پاروكستین (Paroxetine ) برایشان تجویز شده ممكن است از عوارضی مثل خشكی دهان و احساس خستگی شكایت داشته باشند و بیماران مصرف كننده سرترالین (Sertraline) نیز علاوه بر عوارض جانبی عمومی وابسته به داروهای گروهSSRIS ممكن است از اسهال شاكی باشند.
از گروه دارویی شماره 4 و یا گروه سایر داروهای ضد افسردگی، می توان به داروهای زیراشاره كرد:
1- داروی ونلافاكسینVenlafaxine ( با نام تجاری: Effexor ) كه عوارض جانبی زیر را دربیماران مصرف كننده این دارو ایجاد می كند.این عوارض عبارت اند از:تهوع ، كاهش اشتها ، هیجان و اضطراب، سردرد، بی خوابی و خستگی. سایر عوارض جانبی كه به نسبت عوارض فوق كمتر معمول هستند، عبارت اند از:
خشكی دهان، یبوست ، كاهش وزن ، مشكلاتی در رفتار جنسی ، افزایش فشارخون ، افزایش ضربان قلب و افزایش میزان كلسترول خون.
2 – داروی نفازودونNefazodone) به نام تجاری : Serzone ) و عوارض جانبی : سردرد ، تاری دید ، گیجی ، تهوع ، یبوست ، خشكی دهان و خستگی .
آیا داروهای ضد افسردگی با سایر داروها، تداخل دارویی ایجاد می كنند؟
مصرف داروهای ضد افسردگی، توأم با سایر داروها، می تواند تداخل دارویی ایجاد كند. بنابراین هنگام مراجعه به روان پزشك حتماً باید او را از داروهای مصرفی خود مطلع سازید. از بین گروه داروهای ضد افسردگی ، داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای با اكثر داروهای مصرفی تداخل دارویی ایجاد می كند.
داروهای ضد افسردگی گروهSSRIS می تواند اثر برخی از داروهای مصرفی را شدت بیشتری بخشد. اگر این گروه از داروها همراه با داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای، ضد هیجان و درمان مشكلات بی خوابی مثل دیازپام مصرف شود، اثر داروهای فوق را شدت می بخشد.
سایر داروهایی كه با داروهای گروهSSRIS تداخل دارویی دارند: داروهای تنظیم كننده ضربان قلب ، و دارویهالوپریدول است.
داروی ونلا فاكسین با داروهای فلوكستین ، پاروكستین و سرترالین تداخل دارویی دارد. این دارو همچنین با داروی كوئینیدین(Quinidine) دارویی كه جهت درمان بی نظمی های ضربان قلب تجویز می شود، تداخل دارویی ایجاد می كند.
ونلافاكسین نیز با داروی تیوریدازین(Thioridazine) تداخل دارویی ایجاد می كند. این دارو میزان جذب ونلافاكسین (Venlafaxine) را در بدن افزایش می دهد. مصرف داروی نفازودون(Nefazodone) توأم با داروهای تریازولام (Triazolam ) و آلپرازولام ( ( Alprazolamمیزان جذب هر دو داروی فوق را در بدن افزایش می دهد. داروی نفازودون با داروی ترفنادین (Terfenadine ) كه هر دوی داروها جهت درمان مشكلات حساسیتی تجویز می شوند، تداخل دارویی ایجاد می كند ؛ مصرف توأم ِ این داروها باعث بی نظمی ضربان های قلب می شود.
نكته مهم :
مصرف هر نوع داروی ضد افسردگی همراه با داروهای ضد افسردگی گروهMAOIS ممكن است كشنده باشد. داروهای ضد افسردگی گروهMAOIS شامل داروهای زیر است:
1- فنلزین (Phenelezine )
2- ترانیل سیپرومین (Tranyl Cypromine )
بنابراین هرگاه پزشك معالج خواست، داروی ضد افسردگی جدیدی را برای شما تجویز كند، باید قبل از شروع داروی جدید، مصرف داروی ضد افسردگی گروهMAOIS را برای مدتی قطع كنید، زیرا با این كار وقت كافی برای تصفیه كامل خون از داروی فوق وجود دارد
کاردرمانی بعنوان بخشی از تیم بهداشت روان در کنار سایر اعضای تیم های با رویکرد چند تخصصی، اعم از روانپزشک، روانشناس، روانپرستار و مددکار اجتماعی نقش مهمی در حفظ و بهبود استقلال عملکرد روانی، فیزیکی و اجتماعی بیمار ایفا می کند.
هدف اصلی کاردرمانی کمک به افرادی است که توانایی تطابق با فعالیت های روزمرۀ زندگی را به علت ضایعۀ زیست شناختی، روانشناختی یا استرسور های روانی حاد از دست داده اند. توجه عمده کاردرمانی کمک به افراد در جهت رسیدن به بالاترین سطح عملکردی ممکن می باشد که همانا کسب آگاهی، مهارتها و تغییر نگرش های ضروری در زندگی است. بنابر این می توان گفت کاردرمانگران نقش ارتقا دهندۀ وضعیت موجود و معمول بیماران را بر عهده دارند که این مهم از طریق افزایش توانایی های باقی مانده و حفظ توانایی های موجود فرد است. فرایند کاردرمانی اساساً یک پروسۀ حل مساله است که از طریق استدلال بالینی رابطۀ مناسبی بین پتانسیل های درمانی و مشکلات بیمار ایجاد می کند.
عمده خصوصیات مهم کاردرمانگران کل نگر بودن آن است این بدین معنی است که ارزیابی بیماران بایستی همه جانبه بوده و ابعاد فیزیکی، روانی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی بیمار توامان صورت گیرد.
ارزش های اساسی در کاردرمانی به Doing (یا انجام یک سری فعالیت ها برای کسب مجدد چیز های از دست رفته)، being ( در جمع بودن و اجتماعی بودن یا به عبارتی تکامل فردی و اجتماعی)، Becoming ( یا تاثیر گذار بودن بر دیگران و هبسته بودن با جامعه است) که از طریق اجرای فعالیت های هدفمند صورت می گیرد.هدف اوليه كاردرماني عبارت است از قادر ساختن فرد به مشاركت در فعاليت هاي زندگي روزمره. كار درمانگران با توانمند سازي اشخاص در انجام کارها و تعديل محيط تسهيل مشارکت را دنبال مي كنند. هدف غايي کاردرماني عبارت است از درگيري در کار به منظور مشارکت در محیط. کارها به عنوان فعاليت هاي داراي معنا و مقصود منحصر به فرد در زندگي در نظر گرفته مي شوند که بنيان هويت و کفايت انسان را تشکيل مي دهد و وي را قادر مي سازد تا بتواند جهت معنا دادن به ارزشهایش به طور موثری نقش های مختلف را تجربه کند. عملکرد کاری در کاردرمانی اغلب بر سه حوزه تاکید دارد، مهارت های مراقبت از خود، فعالیت های تولید یا کار و اوقات فراغت.
مسالۀ بعدی بهبودی است و به این معنی است که ما سعی کنیم شرایطی را فراهم سازیم تا فرد خود را با آن شرایط تطبیق داده و در نهایت آن تطبیق را در اجتماعات بزرگتر تعمیم دهد.
از دیگر مسائل مهم توانمندسازی است و به معنی شرکت دادن فعال فرد در برنامۀ درمانی است.
اصول اساسی در درمان بیماران عبارتست از:
اهمیت دادن به ارزش کار و فعالیت در سلامت و درمان.
بهبودی از طریق توانمند سازی بیمار
استفاده از فعالیت هایی که برای فرد معنا و مفهوم داشته باشد
منحصر به فرد دیدن اشخاص
درمانجومداری
نقش کاردرمانگر در مراکز روزانه توانبخشی بیماران روانی بدین شرح است که ابتدا بیمار از سوی مسئول تیم درمان به مرکز ارجاع می شود سپس کاردرمانگر بر اساس معیار های کمی و کیفی بیمار را ارزیابی نموده و اهداف کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت را برای بیمار تعیین می نماید پس از آن برنامه درمانی مطابق با اهداف انتخاب شده طرح ریزی و اجرا می شود. در نهایت ارزشیابی و پیگیری در صورت ارجاع مجدد به بیمارستان، ترخیص از مرکز روزانه و یا ارجاع به مراکز توانبخشی حرفه ای انجام می شود.
نقش های کاردرمانی در مراکز روزانه عبارتست از
کاردرمانی روانی اجتماعی: اهمیت دادن به تاثیرات اجتماع بر فرد و بالعکس
توانبخشی زیست روانی یا توانبخشی روانی: اغلب بعد آموزش روانی و استفاده از داروهاست که نقش درمانگران بیشتر بر جنبۀ آموزش روانی استوار است.
ارزیابی شامل:
مشاهده، تست های استاندارد، تست های برون فکنانه، مصاحبه، خود ارزیابی، آزمایشات اجرایی
ارزیابی اغلب شامل موارد ذیل است که می تواند به دسته ها و زیر ساخت های متعددی تقسیم شود.
رفتار عمومي، مهارتهاي ارتباطي وگروهي، مهارتهای كاري، مهارتهای شناختي، مهارتهای حركتی، ويژگيهاي شخصيتي
مداخلات:
هر نوع فعالیتی که جنبه قانونی داشته باشد در حیطۀ اختیار و کاربرد درمانگران است که اغلب بصورت گروهی و گاها بصورت فردی اجرا می شود.
انواع فعالیت ها در کاردرمانی روانی:
فعالیت¬های تمرینی(Exercise Activities)
گروه های ورزشی(Sport. G)
گروه های یکپارچگی حسی(Sensory integration. G)
گروه های درکی- حرکتی(Perceptual-motor. G)
فعالیت¬های کاری(Task . Activities)
خیاطی، قالی بافی، بافتنی، باغبانی، منبت کاری، قلم زنی
فعالیت های هنری و صنایع دستی(Art & craft.)
فعالیت¬های اجتماعی و مشارکتی(Social community. Activities)
آشپزی، خرید، کلاژ، شعر، موسیقی و رقص
فعالیت¬های اوقات فراغت (Leisure times . Activities)
اردو و سینما
فعالیت¬های پیش حرفه ای(Prevocational. Activities)
کارگاه های سرپوشیده
کارگاه های آموزش حرفه ای
فعالیت¬های آموزشی(Educational. Activities)
آموزش مهارت های اجتماعی(SST)
آموزش مهارت های خودیاری(Self care)
کامپیوتر، کلاس نهضت سواد آموزی و آموزش موسیقی
فعالیت¬های روان¬درمانی(Psychotherapeutic. Activities)
گروه های خود بیانگری(Self expressive. G) مانند خاطره درمانی و بیوگرافی
گروه های بحث وافعیت گرا و احساس گرا ((Discussion. G: (Reality-Emotional)-Oriented
سایکودراما و نقش گذاری روانی
قصه درمانی و کتاب درمانی
آموزش روانی بیمار و خانواده (Psycho education)
روانشناسی به عنوان علم خود از علوم جوان محسوب می شود و همانند سایر
علوم معاصر رشد روز افزونی داشته است به گونه ای که امروزه رد پای آن
را در علوم مختلف می توان به وضوح یافت.تعامل این علم با علوم دیگر به
خصوص علوم انسانی باعث کشف راههای تازه درعلوم موجود دردو سوی این
تعامل، شده است.
هنر از دیر باز ضرورتی در تمامی امور زندگی بشر بوده است .شاید گزافه
نباشد اگر بگوییم خواستگاه اصلی هنر زندگی است یعنی اینکه زندگی تنها
دلیل حضور هنر در جوامع انسانی از بدو تولد اسنان در کره ی خاکی و حتا
پیش از آن ، می باشد.
روانشناسی و هنر دو یار دیرینه اند . هرکدام مدیون دیگری است چه زمانی
که علم نبودند و در تنگنای تکنیک بشری محصور نشده بودند ،چه آن زمان که
در این حصار، رام بشر شدند.
استفاده از نوع های مختلف هنری در درمان بیماری ها و مشکلات روانی
رویکردی است که روانشناسی هماره به آن گوش چشمی خاص داشته است.ما در
ایران تئاتر درمانی و موسیقی در مانی را در این میان بیشتر می شناسیم
یا اینکه بیشتر در مورد آن شنیده ایم .اما با درمان های دیگر در حیطه
هنر در مانی آشنایی کمتری داریم . شاید به دلیل این که ترجمه های زیادی
در این حیطه نداریم و صد البته تجربه های کار آمد.درمان هایی مثل قصه
در مانی ،روایت درمانی ،نقاشی در مانی و .... . و شعر درمانی که در این
مجال به صورت مقدماتی به بحث در مورد آن خواهیم پرداخت. این مبحث مجمل
و تنها مقدمه ای بر این روش درمانی چون جای ایراد مباحث تخصصی تر را در
این جا نیافتم و آن را به وقتی دیگر موکول می کنم. در صورتی که مجالی
پیش آمد در مورد روش های درمانی دیگر در حیطه هنر درمانی نیز مطالبی را
ارائه خواهم داد.
تاریخچه شعر درمانی
جادوگران از سا ل ها ما قبل تاریخ با ترانه ها ی موزون و مشخص برای
کنترل شدید محیط و درمان بیماری های قبیله سود می جستند. 4 قرن قبل از
میلاد مصریان بر رو ی پاپیروس ترا نه هایی را می نوشتند و به بیماران
می خوراندند بدین منظور که کلمات بیماران را بهبود فوری می بخشد . این
کار را هنوز برخی از دعا نویسان قدیمی که در نقاط مختلف کشور به انواع
مختلف دعا می نویسند انجام می دهند. بر خی از این دعا نویسان اورادی را
بر پارچه یا کاغذی می نویسند و به گردن بیمار می اویزند به امید آنکه
بیمار شفا یابد.
انجیل به طور گذرا اشاراتی به استفاده شعر و موسیقی توسط حضرت داوود(ع
) برای آرامش و تسکین روحیه ی تند و افسار گسیخته پادشاه سئول در حدود
هزار سال قبل از میلاد مسیح دارد. یونانیان آپولو خداوند دو گانه شعر و
دارو را می پرستیدند که می تواند نشان دهنده اعتقاد آنان به ارتباط
بین شعر و سلامتی باشد.در نظریه ارسطو می توان به پالایش نفس با
استفاده از هنر یا همان کاتارسیس اشاره کرد ارسطو در سیصد و سی سال قبل
از میلاد مسیح به اهمیت هنر به مثابه درمان پی برده و در مورد آن به
تفصیل سخن رانده است.
در ایران که سخن و سخن وری از هنر های هماره مورد ارج و در صدر بوده رد
پا های هر چند کم رنگ از شعر درمانی می توان یافت. خواندن اشعار و
منظومه ها بر بالین بیمار همراه با دو تار نوازی و سعی در باز گرداندن
سلامت به کالبد بیمار توسط بخشی ها، خواندن اوراد موزون و فوت کردن آن
بر سر بیمار همراه با دود اسپند در جنوب، استفاده از شعر در نصحیت نامه
ها و بیان راه حل ها به صورت شعر در کتب و مجالس ،در اقصی نقاط این
سرزمین پهناور. شعر خوانی ها و جلسات مشاعره در جمع های شبانه ( شاید و
با کمی تامل) و .... همه و همه استفاده های درمانی و شفا بخشی از شعر
است. تاریخچه ی شعر درمانی در ایران به مراتب از این چند سطر مجمل
فراتر است و خود مجالی دیگر می طلبدو مقالی دیگر.
اولین شعر درمانگر رسمی سورانوس بود که بیماران دارای اختلالات ذهنی را
از راه وا داشتن آنان به اجرای مضامین شعر گونه درمان می کرد.شعر بدوا
برای مقاصد زیبایی شناسانه به کار می رفت و تا قرن بیستم خواص درمانی
ان ناشناخته بود.
.فروید پدر روانکاوی ، مفتون شباهت های رویا و شعر به خاطر ارتباط بی
بدیلشان با ناهوشیارشد و در مورد آن اشاراتی در مقالات به صورت
پراکنده داشته است اما هرگز به آن به عنوان روشی درمانی نگاه نکرده
است. اولین برنامه رسمی شعر درمانی در بخش روانی بیمارستان کامبرلند
بروکلین در شهر نیویوورک توسط جک لیدی ( jack .j . leedy ) و شاعر
معاصر الی گریفر اجرا شد.و در سال 1969 انجمن شعر درمانی در آمریکا به
طور رسمی تاسیس شد.
شعر درمانی:
شعر درمانی به صورت آرمانی نوعی گروه درمانی فرعی است که در ادامه
جلسات درمانی فردی به کار می رود. هر چند گزارشاتی از به کار گیری شعر
درمانی در جلسات درمان فردی نیز وجوود دارد.
شعر درمانی یک رویه درمانی است که در آن شعر به قصد رشد شخصی و سلامتی
هیجانی مورد استفاده قرار می گیرد.در واقع در اینجا باید بر این نکته
تاکید کرد که به کار گیری واژه درمان تنها به این منظور نیست که کار
برد شعر درمانی در بیمارستان های روانی یا بیماران روانی حاد است بلکه
طیف تحت پوشش این رویکرد از جلسات گروه درمانی رشدی تا بیماری های
روانی مزمن را شامل می شود.در مورد درمان به صورت گروهی نیز به ذکر این
مطلب اکتفا می کنم که:
" گروه درمانی فرآیندی است که افراد شرکت کننده در آن به کمک هم و با
تعاملی پویا تحت هدایت یک رهبر که به طور معمول درمانگری آموزش دیده
است ، به حل تضاد ها ، مشکلات و.... نائل می گردند."
هنگامی که شخص به شناخت درد یا لذت از یک شعر نائل می شود هیجاناتش که
قبلا سرکوب شده بودند، رها می شود .شاعر چه زنده و چه مرده یک خویشاوند
روحی است که ابراز احساسات مکتوبش مراجع یا بیمار ( این دو اصطلاح در
روانشناسی بار معنایی متفاوتی دارند)را مطمئن می کند که تنهانیست.در
مانجو در خلال جلسات بدون آنکه مستقیما به بیان افکار و احساسات خود
بپردازد آن ها را در شعر جاری می کند.چه به صورت نوشتن شعر خود ، چه به
صورت خواندن شعر شاعران دیگر که رهبر گروه برای هر جلسه تهیه می
کند.شعر درمانگران که بر فنون شعر درمانی تسلط لازم را دارند با کمک
شعر ها به بحث در مورد احساسات و تداعی های آزاد در طی جلسه می
پردازند ،تا با رهایی هیجانات در هم آمیخته ،بینش و فهمی نو در مورد آن
ها به دست ید. این بینش هم توسط درمانگر و هم درمانجو کشف و ابراز می
گردد.
انتخاب شعر ازجمله عواملی است که در مانگر باید حد اکثر دقت را در مورد
آن داشته باشد.موضوع شعر ، ریتم ،سجع ، قافیه و دیگر صنایع شعری در اثر
بخشی شعر مشارکت دارند، که از سوی درمانگر باید مورد ملاحظه قرار گیرد.
شعر از همان مکانیسم هایی استفاده می کند که نماد ها ،آرزو ها و
جابجایی ها استفاده می کنند.در شعر انسان به خودش باز می گردد و رفتار
او با همنوعانش به صورت ارتباط عاطفی در می آید.در واقع او با گذر از
جهان اجتماعی دارای واقعیت عقلانی به جهانی اجتماعی برخوردار از اشتراک
هیجانی و عاطفی می رسد.( کریستوفر کادول).
شعر بیانی مبدل است و مراجع را به سوی یک اظهار نظر آرامش بخش می کشاند
که ممکن است برای جامعه غیر قابل پذیرش یا غیر معمول باشد.شعر همیشه
قابل اعتماد است زیرا کاملا بی نقص از ناهوشیار اقتباس شده است. شعر
همچون دیگر نشانه ها ، اطلاعات ارزشمندی را در اختیار درمانگر می
گذارد.در طول جلسات شعر درمانی ،مراجع با کمک درمانگر می آموزد که
چگونه با کمک شعر ها احساسات خود را بیان کند و چگونه به کمک سرایش شعر
احساسات واپس زده شده را آزاد کند و در هم تنیدگی احساسات که موجب آسیب
های روانی برای او گردیده است را مرتفع سازد. شعر درمانی مراجع را قادر
می سازد که ارتباط محرمانه ای ، که به صورت های دیگر نمی تواند اظهار
کند را برقرار سازد .به همین دلیل شعر درمانی غالبا در مواقعی که سایر
روشها ی درمانی شکست خورد ه اند موفق است.
کاربرد ها:
هر چند در کشور ما گزارش رسمی از کاربرد این فن درمانی نو و ارزشمند
وجود ندارد.اما باید ابراز داشت باتوجه به پیشینه این هنر گهر بار در
میان ایرانیان و ارزش و ارجی که این نوع ادبی در محافل علمی و غیر علمی
دارد، می تواند در درمان های روانی بسیار کار آمد باشد.
ظریفی می گفت: هر ایرانی حداقل برای یک بار هم که شده در عمرش یک بیت
شعر سروده است.
شعر درمانی تقریبا در تمام گونه های اختلالات هیجانی و در تمام گروه
های سنی به کار می رود. گروه های درمانی در بیمارستان ها ، کلینیک ها
ی بهداشت روانی ، مراکز دارو درمانی ، زندان ها ،مراکز باز پروری و
خانه سالمندان کاربرد دارد.
اثر بخشی روش یاد شده برای روان نژند ها ،روان پریش ها ،عقب ماندگان
ذهنی ،معتادان به دارو و الکل و کسانیکه خودکشی می کنند ثبت شده و
گزارش های رسمی از ان ها وجود دارد.( در سایر کشور ها)
درپایان جا ذکر این نکته را ضروری می دانم که فنون و روش های درمان در
جمعیت ها و جوامع مختلف و فرهنگ های متفاوت ضرورتا متغیرند . به عنوان
مثال گروهی که توانایی کلامی محدود دارند در مقایسه با نوجوانانی که از
قدرت بیان بالاتری برخوردارند تحت روش های درمانی متفتاوتی قرار می
گیرند. همچنین شعر درمانی در کشوری مثل ایران که سابقه طولانی در این
نوع ادبی را داراست با کشورهایی که از این سابقه کمتر برخوردارند به
طور قطع از تکنیک ها و روش های متفاوتی باید استفاده کند.
ابراهیم شاکری
کارشناس مشاوره
منابع :
39 فن روان درمانی احمد اعتمادی - دکتر مصطفی تبریزی
هنر درمانی دانیل براوون
ترجمه مهدی وهابی
کتاب شعر اصفهان بهار 1371
گروه درمانی ماریان اشنایدر کوری - جرالد اشنایدر کوری
ترجمه :سیف الله بهاری
روان دارای سه بخش مهم است : ۱. فکر ۲. هیجانات ۳.رفتار لذا اختلال در هریک از بخش های فوق باعث ایجاد یک بیماری روانی و عصبی می شود این بیماری ها به دلیل یک علت خاص ایجاد نمی شود بلکه معمولاً چند علتی (مولتی فاکتور) بوده و در روانپزشکی این علل « بیولوژیکی – روانی – اجتماعی» می نامند٬ یعنی هر سه عامل فوق باید درکنار هم قرار گیرند تا فرد به بیماری مبتلا شود . بخش بیولوژیکی مربوط به استعدادها و سرشت فردی٬ وراثت٬ نوردترانسمیترهای سلولی و هورمونهای فرد و … می باشد .
بخش روان مربوط به نحوه تفکرات٬ نحوه بروز هیجانات و انجام رفتارهای فردی بوده که در زندگی به صورت اکتسابی و تربیتی آن را کسب می نماید و نیز بخش اجتماعی مربوط به اتفاقات٬ استرسها و بحرانهایی است که در زندگی فردی و اجتماعی ما رخ می دهد٬ لذا هماهنگی این سه بخش جهت ایجاد یک بیماری روانی الزامی است و فقدان بخشی از موارد فوق احتمال ایجاد بیماری را منتفی می کند لذا با توجه به میزان ظرفیت هر فرد (براساس سه بخش فوق)٬ افراد ممکن است به یک بیماری روانی مبتلا شده یا نشوند. همچنین ممکن است یک استرس برای فردی خیلی دردناک بوده ولی به واسطه فقدان عوامل دیگر به بیماری مبتلا نشود (مثلاً مادرانی که حتی با از دست دادن فرزندان خود مبتلا نشده اند) و فرد دیگر با یک استرس - به ظاهر کوچک - به بیماری مبتلا شود .ظرفیت پذیری بیماری برای افراد بسان ظرفی است در وجود هر فرد که می تواند خیلی کوچک (به صورت ذاتی) و یا خیلی بزرگ باشد و استرس ها نیز مانند قطرات مایع در حال پر کردن آن هستند٬ لذا هر چه قدر ظرف افراد کوچکتر بوده این ظرف زودتر پر شده و بیماری ظاهر می گردد و به عکس . روان با روح نیز فرق دارد٬ روح یک پدیده ماوراءالطبیعه بوده و جنبه معنوی دارد و در حیطه تخصصی روانپزشکی و روانشناسی نمی باشد . سه بخش جسم ٬ روان و معنویات از هم تاثیر پذیر بوده و در شدت و کاهش یکدیگر موثر می باشند ولی در سه بخش مجزا بررسی می شوند . اگر امروز پزشکی به دنبال ظهور بیماری در اعضاء مختلف بدن درصدد درمان آن می باشد و به نوعی برای آن اقدام به علاج می کند و همگان قبول کرده اند که کلیه ٬ کبد ٬ قلب ٬ چشم ٬ پوست و… که هر کدام عضوی از اعضای بدن هستند٬ روزی ممکن است بیمار شوند و کارکرد آنها دچار اختلال شوند٬ باید قبول کرد که مغز نیز عضوی از اعضاء بدن است و عملکرد آن نیز گاهی دچار اختلال شده و روزی ممکن است بیمار شود ولی بیماری در این عضو در دو بخش سلولهای عصبی (مربوط به حیطه تخصصی متخصصین مغز و اعصاب و یا نورولوژیست بوده و مانند بیماریهای MS ٬ سکته های مغزی ٬ ضربه به سر ٬ صرع و …) و بخش مولکولی آن که با دستگاههای تشخیصی و آزمایشگاهی قابل رویت نمی باشد ٬ ظاهر می شود . در بین سلولهای مغزی انسان مواد بیوشیمیایی مختلفی وجود دارند که وقتی میزان آن از حالت تعادل و بالانس خارج شود٬ باعث ایجاد بیماریهای مختلف عصبی و روانی می گردند٬ نمونه این مواد بیوشیمیایی مانند: دوپامین٬ سروتونین٬ نوراپی نفرین٬ هیستامین و .. می باشند که مثلاً کاهش سروتونین در بین سلولها باعث ایجاد افسردگی شده و داروهایی که باعث افزایش این سروتونین در مغز می شوند نیز باعث بهبودی علائم می گردند . در بیماریهای مختلف جسمی در اکثر موارد هنوز علت اصلی بیماریهای مشخص نشده اند ولی مشاهده شده که وقتی دارویی تجویز می شود٬ علائم بهبود پیدا می کنند . سرطانها٬ روماتیسم٬ بیماریهای قلبی٬ بیماریهای کلیوی٬ اختلالات غددی٬ بیماریهای پوستی و … جملگی هنوز بدون شناسایی علت مشخص آنها در حال درمان می باشد و اکثریت آنها نیز وقتی فرد اقدام به درمان می کند به صورت طولانی مدت نیاز به ادامه درمان می باشند . بیماریهای روانی نیز مشابه اینگونه بیماریها هنوز علت مشخص آن شناسایی نشده ولی با اقدام درمانی دارویی و یا روان درمانی فرد بهبود پیدا می کند و باز مانند بیماریهای جسمی فوق فرد هر چه قدر دیرتر برای درمان خود اقدام نماید٬ درمان او نیز طولانی تر و مشکل تر خواهد شد(در بیماریهای روانی نیز فرد دچار همین مشکل خواهد بود) اگر در بیماریهای جسمی٬ قبل از مبتلا به بیماری یکسری پیشگیری های کلی داشته و افراد را به آن توصیه می کنیم٬ در اینجا نیز (یعنی در بیماریهای روانی) جهت تاخیر و به نوعی پیشگیری از ظهور علائم بیماری٬ ما توصیه های زیادی داریم . مثلاً اگر به یک فردی می گوئیم سیگار نباید بکشی٬ ورزش منظم باید انجام دهی (و یا غذاهای چرب نباید مصرف کنی و … تا به بیماری قلبی مبتلا نشوی) به یک فرد نیز جهت پیشگیری از ابتلا به بیماری عصبی و روانی توصیه می کنیم ورزش انجام دهید٬ طرز تفکرات خود را در خصوص مسائل مختلف اصلاح نمائید٬ با استرس چگونه مقابله کنید٬ تغذیه مناسب داشته باشید و … احتمال ابتلاء به بیماری را کاهش می دهیم و این نکته نیز ضروری است که متذکر شویم ما فقط می توانیم احتمال شیوع را چه در بیماری جسمی و چه در بیماری روانی کاهش دهیم و هرگز نمی توانیم صددرصد آن را حذف کنیم در ضمن همچنان که وقتی فردی به بیماری قلبی مبتلا شد علاوه بر توصیه های پیشگیری نیاز به اقدام درمانی می باشد٬ در بیماریهای عصبی و روانی نیز همین روند را داشته و بعد از ابتلا فرد٬ علاوه بر اقدامات پیشگیرانه نیاز به اقدام درمانی داریم .برخلاف گذشته که میزان حساسیت نسبت به سرمایه گذاری کنترل یک بیماری٬ میزان مرگ و میر آن بیماری بوده است٬ امروز ً بار یک بیماری ً ملاک می باشد یعنی میزان بار اقتصادی٬ اجتماعی٬ از کارافتادگی و بخشی که برای فرد و جامعه ایجاد می کند٬ ملاک می باشد. از آنجا که در تشخیص یک بیماری روانی « اختلال در عملکرد یک فرد و یا اختلال در روابط فردی و اجتماعی یک فرد » ملاک اصلی و مهم می باشد و بدون ایجاد حالت فوق اختلال محسوب نمی شود٬ لذا امروز بار بیماریهای روانی بسیار بالا محاسبه شده و درصدر بیماریها می باشد. در کشور ما طبق تحقیقات انجام شده حدود ۲۰ ٪ یا حدود ۱۰-۱۲ میلیون نفر از افراد جامعه مبتلا٬ یکی از اختلالات روانی می باشد و متاسفانه جامعه از این ناحیه ضربات جبران ناپذیری را دریافت می کند . « بیماریهای اضطرابی و افسردگی » شایعترین بیماریهای روانی است٬ که به واسطه همین افت عملکرد و یا اختلال در روابط فردی باعث ایجاد مانع مهم در پیشرفت زندگی افراد می شود و بیماران به علت وجود انگ ناشی از این بیماری به هیچ وجه تمایل به انجام « مشاوره » با متخصصین مربوطه یعنی روانپزشکان و روانشناسان بالینی ندارند٬ لذا به علت وجود علائم متعدد جسمی ناشی از مسائل روانی به پزشکان متعدد مراجعه و داروهای مختلفی را مصرف می کنند که هزینه های آزمایشات مختلف و داروهای مصرفی این افراد بسیار زیاد می باشد در حالیکه در کشورهای پیشرفته انجام مشاوره با روانشناس و روانپزشک دقیقاً مانند مراجعه به پزشک یک امر « نه تنها عادی بلکه ضروری » شمرده می شود
تعريف اشتغال:
اشتغال به عنوان يك فعاليت ضروري براي گذراندن زندگي فردي و اجتماعي تلقي شده و تاكيد بر آ» است كه همه انسانها با هر وضعيت و موقعيتي بايد در همه زمانها كار كننداز طريق اشتغال انسان بين خود و دنياي پيرامون رابطه منطقي و پويا برقرار ميسازدتاكيد فراوان در دين مبين اسلام بركاركردن و تذكر آن در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران اصل 43مبني بر تامين شرايط و امكانات كار براي همه به منظور رسيدن به اشتغال كامل و قراردادن وسايل كار در اختيار همه كساني كه قادر به كارند ولي وسايل كار ندارند مؤيد اين ادعاست.
ارزيابي پيش حرفه اي:عبارت است از مجموعه اي از فعاليت هاي هدفدار و منظم براي شناسائي توانا ئي ها و محدوديت هاي فرد با استفاده از ابزار دقيق كه قبل از بكار گمارگيري انجام ميگيرد و بر اساس اطلاعات بدست آمده بسوي انجام كار مشخصي راهنمائي ميشود
اطلاعات ضروري براي ارزيابي پيش حرفه اي:
الف تاريخچه زندگي:نظير نام –آدرس-سن –جنس وتحصيلات –نوع و ميزان معلوليت-آخرين شغل- وضعيت تاهل
ب-وضعيت رواني:بيمار بايد مرحله حاد را گذرانده باشدو فاقد هرگونه توهم –هذيان و علائم تحريكاتي باشد
ج-وضعيت اجتمائي :
د:توان تحمل كاري
ن:شخصيت:نوع شخصيت در انتخاب شغل اهميت دارد افرادي كه مشاغل يكساني را انتخاب ميكنند ساختارها و الگوهاي شخصيتي تقريبا”مشابهي دارند در اين مورد 6نوع شخصيت واقع بين- تعقلي-اجتمائي –سنتي –تهوري و هنري وجود دارد و فرد با توجه به نوع شخصيت خود شغل خود را بر ميگزيند.از اينرو شناخت نوع شخصيت در ارزيابي پيش حرفه اي ضرورت دارد
و-استعداد:استعداد به معني آمادگي و توان انجام كار خاص هست استعداد زير بنا و مايه اصلي كسب مهارت در زمينه مشخص است
ي:رغبت:به معني ميل و آرزو براي كسب و تملك چيزي است كه فرد به داشتن آن علاقمند است رغبت كه موجب اقدام و عمل مي شود در انتخاب شغل نقش بسزائي دارد و در فرايند ارزيابي پيش حرفه اي نقش موثري دارد
تعريف توانبخشي شغلي:
توانبخشي شغلي جزئي از روند مستمر و هماهنگ توانبخشي است كه از طريق راهنمائي و آموزش شغلي –كاريابي-وارزشيابي شغلي براي معلول فرصتي فراهم مي آوردتا عليرغم محدوديت هايش شغل مناسبي را احراز كندو بدان وسيله ضمن احساس امنيت زندگي مستقلي را سپري سازد.
International labor organazation:
اهداف ارائه شده براي توانبخشي شغلي معلولين(گزارش دبير كل سازمان بين المللي كار1979)
افزايش تلاش هاي بين المللي به منظور آموزش و راهنمائي شغلي معلولين
كمك به معلولين جهت درمان و توانبخشي مناسب
آگاهاندن جامعه از حقوق وتوانمندي هاي معلولين به منظور به كار گيري آنان در فعاليت هاي اقتصادي
تشويق و ترغيب محققان به انجام پروزه هاي تحقيقاتي براي جستجوي ورشهاي جديد تسهيل اشتغال معلولين
اصول توانبخشي شغلي:
تمام انسانها با هر خصوصيتي حق دارند از امكانات و نعمت هاي خدادادي استفاده كنند معلولين هم حق دارند به عنوان قشري از جامعه مشاغلي را كه با ويزگي و توان آنها هماهنگ باشد را انتخاب بنمايند
در توانبخشي شغلي بايد ابتدا خصوصيات جسماني –رواني –ذهني و اجتماعي معلولين با استفاده از ابزار مناسب و معتبر شناخته شود سپس فرآيند توانبخشي شغلي آغاز گردد
در توانبخشي شغلي ابتدا بايد به شناخت نقاط قوت معلول پرداخت سپس با بهره گيري از اين خصوصيت ها به اصلاح ضعف ها و ناتواني ها اقدام شود
چون شرايط معلول با گذشت زمان تغير پيدا ميكند برنامه هاي توانبخشي شغلي بايد بطور مداوم مورد بازنگري و تجديد نظر جدي قرار گيردو تغيرات لازم و مناسب در آنها انجام پذيرد به طوريكه پاسخگوي نيازها و وضعيت فعلي معلول باشد
ايجاد فرصت هاي اشتغال براي معلولين:در گسترش فرصت هاي شغلي براي معلولين توجه به برخي نكات موثر هستند
1-آشنا ساختن مردم با اين ديدگاه كه معلولين هم ميتوانند با موفقيت كار كنند
2-تحقيق در مورد اينكه چه شغلهائي مناسب بيماران رواني مزمن هستند
3-ترغيب و تشويق كارفرمايان به استخدام معلولين در اين مورد نقش انجمن هاي خيريه بسيار مؤثر ميباشد
4مصاحبه با معلولين شاغل موفق و معرفي آنان به مردم از طريق رسانه هاي جمعي
نقش راهنمائي و مشاوره شغلي در توانبخشي شغلي
راهنمائي شغلي تلاش آگاهانه براي ارائه اطلاعات مناسب و بموقع در زمينه مشاغل مختلف –خصوصيات شخصصي و امكانات و نيازهاي شغلي جامعه است تا فرد بدان وسيله بتواند به انتخاب شغلي بپردازد كه با استعداد و رغبت وي و با نياز هاي شغلي جامعه هماهنگ و منطبق باشداز طريق راهنمائي شغلي به فرد كمك ميشود تا شغل مناسبي را انتخاب كند براي انجام آن آماده شود و به طور موفقيت آ«يز به اشتغال بپردازد و براي كليه بيماران رواني مزمن كه درصدد انتخاب شغل هستند يم ضرورت حتمي است
مراحل راهنمائي شغلي معلولين:
1-گزينش:در اين مرحله اولا”معلول بايد اطلاعات دقيق از ويزگي هاي خود در زمينه هاي جسماني –ذهني و رواني بدست آورد ثانيا” آگاهي كافي از نيازهاي شغلي حال وآينده جامعه بدست آورد.
2-آموزش:آموزش پلي بين گزينش و اشتغال است و در هيچ شغلي قابل حذف نيستدر اين آموزش هاي علاوه بر ياد دادن مهارتهاي شغلي مورد نياز بايد نحوه سازگاري با ديگران در محيط كار و بهبود روابط بين فردي نيز آموزش داده شود
3-بكارگيري و پيگيري:پس از طي موفقيت آميز دوره آموزش شغلي فرد ميتواند وارد بازار كار شود و عملا” اشتغال را آغاز كند .
• اعضاي گروه توانبخشي شغلي
• 1-مدير مركز:مسئوليت سرپرستي گروه توانبخشي بر عهده مدير مركز است
• 2-مشاور شغلي:نقش هاي مشاور شغلي الفتهيه و اجراي برنامه هائي براي آگاهاندن جامعه از توانائي هاي معلولين
ب همكاري جدي . صميمي با مراكز آموزش شغلي
3-روانشناس :الف-اجراي آزمون هاي رواني از جمله استعداد و رغبت و هوش به منظور شناخت توانائي ها و محدوديت هاي معلول ب انجام مصاحبه با توانخواهيان و تنظيم برگه هاي مربوطه جمشاهده نعلول در موقعيت هايگوناگون و ارائه نظرات مشورتي به اعضاي گروه توانبخشي د ارتباط مشتمر با خانواده معلول
4-پزشك:الف ارزيابي پزشكي معلول در رابطه با توان كاري –درمان پزشكي مددجويان شاغل در كارگاه
5-مددكار اجتمائي:رابط بين معلول و خانواده با ديگر نهادها و سازمانها و مؤسسات اجتماعي است و از امكانات آنها باي كمك به حل مشكل معلول ياري ميگيرد
6-مسؤل كارگماري: به
7-كاردرمانگر:كاردرماني باور بر آن است كه كار كردن(به عنوان يك فعاليت هدفمند)از عملكرد نامناسب رواني فرد جلوگيري ميكند.كاردرمانگر با اجراي يك سلسله برنامه ها وو فعاليت هاي هدفدار وضعيت رواني فرد را بهبود ميبخشدو اورا در رسيدن به خود كفائي و استقلال ياري ميدهد هدف اين برنامه كمك به فرد است تا الگوي مناسب زندگيش را باز يابد.كاردرماني شامل ارزيابي –درمان و مشاوره است برخي خدمات ويزه كاردرماني عبارتند از:آموزش مهارتهاي زندگي-توسعه مهارتهاي ادراكي حركتي و يكپارچگي عملكرد حسي-افزايش ظرفيت هاي قبل از كار و سازگار كردن معلولين با محيط كه به صورت فردي يا گروهي اجرا ميگردد
در ارزيابي معلول براي كاردرماني كاردرمانگر بايد توانائي او براي انجام كار.تحمل كاري و... را بسنجد لذا انجام يك مصاحبه دقيق ضروري است تا مشخص شود كه آيا مددجو ميتواند از كاردرماني استفاده كند ؟
مدير كارگاه:كه از اطلاعات فني بالائي برخوردار است زير نظر مدير مركز به اداره كارگاه مي پردازد و بر عملكرد مربيان نظارت مي كند
9-مربي كارگاه
فرم پيشنهادي براي ارزيابي پيش حرفه اي:
الف مشخصات عمومي
1نام ............2-نام خانوادگي.........3-جنس......4-تاريخ تولد........5-محل تولد.......6-قد......7-وزن......8-تحصيلات9-وضع ظاهراراسته/زوليده10-وضعيت تاهل....11-تعداد فرزندان......12-تعداد افراد تحت تكلفل......13-شغل پدر14-ميزان درامد ماهيانه.....15-آيا در خانواده فر ديگري نيز معلول هست؟.......16-آدرس منزل......................شخصي استيجاري غيره
17-آخرين شغل ...
ب انواع بيماريها و معلوليت ها
1-غش ......2-سرگيجه....3-ديابت....4-بيماريهاي قلبي.....5-آسم......6-....سل.......
7-ايدز.....8-سرطان......9-اختلالات مغزي........10-بيماريهاي گوارشي.....11-قطع نخاع......
12-مشكلات حركتي......
ج-وضعيت روانشناختي:
1-آيا در خانواده توانخواه فرد ديگري اختلال رواني دارد؟
2-نوع اختلال رواني مورد نظر خانواده چيست؟
3-وضعيت هوشي توانخواه
4-وضعيت استعداد توانخواه
5-وضعيت خود پنداري توانخواه چگونه است؟
6-نوع بيماري توانخواه
7-توانخواه اشتغال به كدام شغل را دوست دارد..................
8-ميزان همكاري توانخواه با ديگران
چهارچوب هاي نظري مورد استفاده در توانبخشي پيش حرفه اي:
چهارچوب نظري سيستمي از فرضيات و اصولي كه تجزيه تحليل –پيشگوئي و يا بيان رفتاري را تدبير ميكند را گويند
1-روش آنالتيك:برخواسته از كار فرويد در روانكاوي بيماران نروتيك است در اين تئوري برقراري ارتباط از ضروريات توانبخشي پيش حرفه ايست بنابر اين به اهميت روابط بين فردي در درمان بسيار زياد تاكيد شده است در فرايند درمان رابطه درمانگر با بيمار و رابطه بين بيماران در گروه بمانند يك مفهوم مركزي در نظر گرفته ميشود
2-روش رفتارگرايان:اين روش تا درجه زيادي برخواسته از كار پاولف و اسكينر است تا اندازه اي مكانيزم آنها بر محرك كه منجر به پاسخ شده و رفتاري كه نتيجه اين توالي است متمركز است در توانبخشي پيش حرفه اي ما به كرات با اين روش كار ميكنيم ما غالبا” به طور ناخوداگاهبا دادن جايزه اين روش درماني را بكار ميبريمخالصترين شكل رفتار درماني در توانبخشي پيش حرفه اي روش Token Economyاست
3روش انسان گرايان:اين روش دامنه وسيعي از تئوريها مانند كارل راجرز و مزلو را در بر ميگيرداين تئوري اولا”اهميت اساسي را به پندار از خودSelf conceptو رشدخود پنداري سالم را از اهداف كليدي درمان ميدانند.ثانيا”آنها بر اهميت پتانسيل انسانها تاكيد دارندتوجه به ظرفيت هاي انسان مانند عشق خلاقيت خودمختاري و هويت در پايه واساس اين تئوري ديده ميشودثالثا”به ارضاي نيازها تاكيد دارند
• 4-روش developmental:اين روش مجموعه اي از تئوريها را در بر ميگيرد فرويد اريكسون و پيازه هر كدام به گونه اي اين روش روش را بكار گرفته اند
• اصول :سير رشد و پيشرفت در ميان يك سري مراحل پيچيده و متقابل است –فرد در يك مسير ممتد رشد ميكند-مشكلات و فرصتهاي متفاوتي در هر مرحله پديدار ميشود كه لازم است بر آنها غلبه شود-فرد تحت فشار و بيماري به مراحل ابتدائي و دوران كودكي پسرفت ميكند
• كاربرد در توانبخش پيش حرفه اي: توانبخشي با تمام ابعاد رشد در رارطه ميباشدورشد مفهوميست كه ما به طور مداوم به آن مراجعه ميكنيم
بررسي يك بيمار:
آقايي سي ساله بعلت اسكيزوفرنيا مزمن يك سال است كه به مركز روزانه مراجعه ميكند در شروع درمان شديدا”منزوي و دچار پسرفت و گيجي شديدي گشته بودرفتار وي عجيب بود بطوريكه غالبا”در گوشه اي بخش خود را جمع كرده يا روي صندلي به حركات كليشه اي مي پرداخت و زير لب چيزهائي را زمزمه ميكرد اگر او را وادار به حركت ميكرديم خشمگين ميشد .اغلب ارتباط كلامي به سختي برقرار ميشد .
براي شروع توانبخشي پيش حرفه اي اين بيمار روش سايكو انالتيك انتخاب شد:
1-در جلسات اول ملاقات روزانه در بخش توانبخشي و درمانگربتدريج بدون آنكه انتظار خاصي داشته باشد با وي صحبت
2-روزي هنگام صحبت كردن درمانگر شروع به ساختن مجسمه كوچكي از تكه اي گل ميكند و از بيمار پرسيده شد كه ايا اين مجسمه را دوست دارد كه بيمار با علامت سرجواب بله داد (گل باتوجه به پسرفتي كه در بيمار ديده ميشد جهت برقراري ارتباط با وي انتخاب شد)
3-به زودي بيمار به كار گل پرداختو بتدريج تكه هاي بزرگتري از گل را بكار برد
4بعد از مدتي از گل به عنوان يك فعاليت PROJECTINاستفاده شد تا بيمار بتواند راهي براي بيان احساسات و خشم خود پيدا كند
بعد از طي اين مراحل هم اكنون در روابط فردي و بين فردي پيشرفت فراواني حاصل نموده است .اعتماد به نفس وCONCEPT$BODY IMAG SELFبهبود پيدا كرده ودر يك كارگاه خصوصي بعد از مدتي آموزش در كار نجاري مشغول به كارند .
ابتدا نيت كنيد
سپس براي شادي روح حضرت حافظ يك صلوات بفرستيد
.::.حالا كليد فال را فشار دهيد.::.
